« اعْدى عَدُوِّكَ نَفْسُكَ الَّتى بَيْنَ جَنْبَيْكَ . » « 1 » . بشر امروز پس از اينهمه موفقيتهاى علمى ، دردمندانه مىنالد . از چه مىنالد ؟ كسريها و كمبودهايش در كدام ناحيه است ؟ آيا جز در ناحيهء خُلق و خوى و « آدميت » است ؟ بشر امروز از نظر علمى و فكرى پا به جايى نهاده كه آهنگ سفر افلاك كرده و سقراطها و افلاطونها بايد افتخار شاگردىاش را بپذيرند ، اما از نظر روح و خوى و منش ، يك « زنگى مستِ تيغِ بُرّان به دست » بيش نيست . انسان امروز با همهء پيشرفتهاى معجزآسا در ناحيهء علم و فن ، از لحاظ مردمى و انسانيت گامى پيش نرفته بلكه به سياهترين دوران سياه خويش بازگشته است با يك تفاوت ، و آن اينكه از بركت قدرت علمى و فلسفى و ادبى خويش ، بر خلاف گذشته ، تمام جنايتها را در زير پرده‌اى از تظاهر به انسانيت و اخلاق ، نوع پرستى ، آزاديخواهى و صلح دوستى انجام مىدهد . صراحت و يكرويى جاى خود را به دورويى و فاصله ميان ظاهر و باطن داده است . در هيچ دوره‌اى مانند عصر جديد در بارهء عدالت ، آزادى ، برادرى ، انساندوستى ، صلح و صفا ، راستى و درستى ، امانت و صداقت ، احسان و خدمت سخن گفته نشده است ، و در هيچ عصرى هم مانند اين عصر بر ضد اين امور عمل نشده است . در نتيجه بشر امروز مصداق سخن خداوند شده است : « وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يُشْهِدُ اللَّهَ عَلى ما فِي قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ . وَ إِذا تَوَلَّى سَعى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ . » « 2 » . در جهان امروز از يك طرف لاف نوع خواهى و بشردوستى با بانگى هرچه بلندتر گوشها را مىخراشد ، و از طرف ديگر دامنهء ملت پرستى - كه خود نوعى

--> ( 1 ) . حديث نبوى : [ بزرگترين دشمنان تو همان نفس توست كه ميان دو پهلوى توست ] . ( 2 ) بقره / 204 و 205 [ و پاره‌اى از مردم هستند كه سخن آنها در ( مصالح ) زندگانى دنيا تو را به شگفت آورد و خوشايند توست و خداوند را بر آنچه در دل دارند گواه مىگيرند و حال آنكه سرسخت‌ترين دشمنان هستند و چون از نزد تو بروند ، كوشش مىكنند تا در زمين فساد كنند و كشت و زرع ( منابع اقتصادى ) و نسل ( نيروهاى انسانى ) را تباه سازند ] .